اگر صاحب یک کسب‌و‌کار هستید، احتمالا یکی از پرتکرارترین سوالاتی که ذهن شما را درگیر کرده این است که: چطوری برای کسب و کارم بازاریابی کنم؟

در این مقاله که بر اساس مجموعه آموزش‌های پایه‌ای کسب‌و‌کار آماده شده است، می‌خواهیم به زبان ساده و کاربردی به این سوال پاسخ دهیم تا بتوانید سیستم جذب مشتری خود را متحول کنید. من امین لطفی هستم و در این مقاله قدم به قدم با شما همراه خواهم بود.

ویدئو حاوی مطالب بسیار ارزنده و متفاوت حتما ببینید👇

بازاریابی برای کسب و کار کوچک و متوسط دقیقا یعنی چی؟

قبل از هر چیز باید با مفهوم واقعی بازاریابی (Marketing) آشنا شویم. تصور کنید کسب‌و‌کار شما یک سیستم است. این سیستم یک «ورودی» و یک «خروجی» دارد:

  • ورودی (منابع): سرمایه اولیه، نیروی انسانی، محصولی که خریده‌اید یا حتی پیج اینستاگرام شما.
  • خروجی (درآمد): پولی که در نهایت وارد جیب شما می‌شود.

برای اینکه منابع شما تبدیل به درآمد شوند، باید یک‌سری فرآیندها روی آن‌ها انجام شود. یکی از مهم‌ترینِ این فرآیندها، بازاریابی است. در واقع بازاریابی عملیاتی است که روی منابع شما انجام می‌شود تا شما را به درآمد برساند.

سیستم بازاریابی چگونه عمل می‌کند؟

برای اینکه بدانید چطوری برای کسب و کار خود بازاریابی کنید، باید با نحوه کار یک سیستم بازاریابی آشنا شوید. شما محصول یا خدمتی دارید که می‌خواهید آن را بفروشید. برای این کار باید مراحل زیر طی شود:

۱. ایجاد آگاهی (Awareness)

اولین قدم این است که افراد با محصول شما آشنا شوند. اما چگونه؟

  • تولید محتوا (Content): در اینستاگرام، آپارات، یوتیوب و هر جایی که مشتری شما حضور دارد محتوا بسازید.
  • تبلیغات (Ads): در پلتفرم‌های مختلف یا شبکه‌های اجتماعی تبلیغ کنید.
  • معرفی مستقیم (Present): محصول را به اطرافیان یا کسانی که وارد فروشگاهتان می‌شوند معرفی کنید. (ما خودمان باید ماشین بازاریابی محصولمان باشیم!)

۲. مرحله ارزیابی

پس از ایجاد آگاهی، مشتری وارد مرحله ارزیابی می‌شود. در اینجا مشتری، محصول شما را با محصولات رقبا و محصولات جایگزین مقایسه می‌کند.

مثال: فرض کنید شما یک رستوران دارید و یک «شام دو نفره» می‌فروشید. مشتری شما نیاز به یک تفریح دو نفره دارد. او شما را می‌بیند، اما ناگهان یک سینمای چهاربعدی جذاب با کلی خوراکی به عنوان پیشنهاد جایگزین ظاهر می‌شود! شما فقط با رقبای هم‌صنف خود رقابت نمی‌کنید، بلکه با صدها محصول جایگزین نیز در رقابت هستید. اینجا اهمیت برندینگ مشخص می‌شود.

شناخت مشتری ایده‌آل؛ کلید طلایی بازاریابی

اگر می‌پرسید «چطوری برای کسب و کارم بازاریابی کنم؟»، پاسخ این است: اول باید بدانید مشتری شما دقیقا کیست و کجاست.

شما باید یک «بازار هدف» مشخص داشته باشید. اگر بخواهید همزمان به همه بفروشید، به هیچ‌کس نخواهید فروخت.

باید پرسونای مخاطب خود را بشناسید. مثلا اگر مشتریان شما «صاحبین کسب‌و‌کار» هستند، باید بدانید که این افراد معمولا استرس بالایی دارند، زمانشان محدود است و احتمالا متاهل هستند. وقتی این ویژگی‌ها را بشناسید، می‌توانید محصولی طراحی کنید که زمان آن‌ها را آزاد کند یا حتی آفر ویژه‌ای برای خانواده آن‌ها در نظر بگیرید.

مشکل اصلی کسب‌و‌کارها در بازاریابی چیست؟

معمولا صاحبان کسب‌و‌کار در دو بخش دچار مشکل می‌شوند:

  1. عدم توانایی در ایجاد آگاهی: حدود 60%60\%60% افراد اصلا نمی‌توانند مخاطب جدید جذب کنند.
  2. عدم توانایی در تبدیل مخاطب به مشتری: حدود 40%40\%40% افراد آگاهی ایجاد می‌کنند (مثلا ویدیوی میلیونی در اینستاگرام دارند)، اما نمی‌توانند حتی 101010 مشتری واقعی از آن استخراج کنند!

دلیل این مشکل، نداشتن سفر مشتری (Customer Journey) است. شما باید مسیری طراحی کنید که وقتی مخاطب شما را دید، بداند قدم بعدی چیست؟ آیا باید یک فایل رایگان دانلود کند؟ آیا باید تماس بگیرد؟ اگر مسیر مشخصی ندارید، حتما باید برای طراحی آن مشورت بگیرید.

انتخاب بهترین کانال‌های بازاریابی

کانال بازاریابی شما دقیقا همان‌جایی است که مشتری ایده‌آل شما حضور دارد.

  • بازاریابی محتوایی و شبکه‌های اجتماعی: برای افزایش دیده شدن و جذب مخاطب ضروری است.
  • تبلیغات پولی: باید به صورت روزانه انجام شود، اما فقط به شرطی که سیستم بازاریابی و سفر مشتری شما آماده باشد.
  • سئو (SEO): انجام آن بسیار عالی است، اما در ابتدای کار شاید الزام قطعی نداشته باشد.

سخن پایانی

در نهایت برای اینکه بدانید چطوری برای کسب و کارتان بازاریابی کنید، باید سیستم بسازید، مشتری خود را عمیقا بشناسید و روی پیشنهاد ارزش خود کار کنید. اگر این سیستم را به درستی پیاده کنید، تبدیل به یک حرفه‌ای خواهید شد که مشتریان به راحتی به سمت او جذب می‌شوند.

برای یادگیری بیشتر، می‌توانید سایر ویدیوها و پادکست‌های من در آپارات و یوتیوب را دنبال کنید. تا روزتان شب نشده، از مسیر خود ناامید نشوید!